» در این تعطیلات چه کتاب‌هایی بخوانیم؟

در این مطلب، چند کتاب خوب معرفی کرده‌ایم تا در تعطیلات بخوانید و لذت ببرید.

بذر‌های نابودی

• نوشته اف؛ و یلیلام انگدار
• ترجمه قاسم دلیری
• انتشارات ققنوس

آیا بدون غذا‌های تراریخته می‫توان غذای جهان را تأمین کرد؟ محصولات دستکاری شده ژنتیکی که در زبان فارسی معادل «تراریخته» را برایش انتخاب کرده‌‫اند، موضوعی مناقشه برانگیز است و در سال‫های اخیر در ایران و سراسر جهان، توجه گسترده‫ای به آن نشان داده شده. محققان زیادی سعی کرده‫اند با انجام آزمایش‫های علمی منصفانه به شناخت و معرفی جنبه‫های مختلف محصولات تراریخته نظیر میزان محصول، میزان کود مورد نیاز، میزان مصرف آب یا خطر‌های احتمالی‫شان برای سلامت انسان‫ها، حیوانات و محیط زیست بپردازند.

آن طور که مترجم کتاب در ابتدای این اثر تذکر می‫دهد، «بر حسب تصادف، حامیان محصولات تراریخته، عمدتاً همان کسانی‫اند که از تجارت در این عرصه به سوده‫های فراوانی رسیده‫اند.»، اما کتاب «بذر‌های نابودی» تنها یک کتاب معمولی برای هشدار درباره خطر‌های ارگانیسم‫های تراریخته نیست. بلکه نویسنده در آن، مناسبات پشت پرده و دالان‫های تو در توی سیاست را که به آزمایشگاه‫های علمی متصل هستند، مقابل مخاطب می‫گذارد.

انگدال، در این کتاب، دسیسه‫های سیاسی، فساد و سرکوب دولتی منفعت‫طلبانه را برملا کرده و از ساختاری گفته که در آن، از دستکاری ژنتیکی و ثبت انحصاری موجودات زنده برای در دست گرفتن کنترل جهانی تولید غذا استفاده می‫شود. به این ترتیب، مترجم کتاب معتقد است مطالعه‫اش برای افرادی که به تحقق عدالت اجتماعی و صلح جهانی باور دارند، واجب است.

جنگ چهره زنانه ندارد

• نوشته سوتلانا آلکساندر الکسیویچ
• ترجمه عبدالمجید احمدی
• انتشارات چشمه

زمانی که سوتلانا الکسیویچ جایزه نوبل را برد، در بعضی کشور‌های جهان نامش ناآشنا بود و شاید خیلی‫ها او را نمی‌شناختند، چون او اولین نویسنده‫ای بود که به خاطر نوشته‫هایش در ژانر مستندنگاری این جایزه را از آن خود کرد. «جنگ چهره زنانه ندارد» روایت پُرفراز و نشیب این مستندنگار بلاروسی است، از روزگار و خاطرات زنانی که در ارتش اتحاد جماهیر شوروی در جنگ جهانی دوم جنگیدند و حالا بعد از سال‫ها از کابوس هاشان می‫گویند. او چند صدنفر از این زنان را از اقشار مختلف یافته و با تمام‫شان گفتگو‌هایی انجام داده؛ از پرستار وتک تیرانداز و خلبان گرفته تا رخت شور، پارتیزان، بی سیم چی و … زنانی که پوتین پوشیدند ودر ترکیب خاک وخون و ترس زنده ماندند.

الکسیویچ با تدوین این آدم‫ها کنار هم، کلیتی می‫سازد متناقض و شورانگیز، پرهیاهو و صامت. کتاب، گاه شامل چنان لحظاتی می‫شود که فراتر از خوانده‫ها و شنیده‫های مرسوم است درباره جنگ، بی پرده و عریان است وناگهان مادری را به ما نشان می‫دهد که برای عبور از خط بازرسی آلمانی‫ها بچه‫اش را نمک اندود می‫کند تا تب کند و سربازان بهراسند از تیفوس و او بتوند در قنداق بچه گریان با پوست ملتهب سرخ شده دارو ببرد برای پارتیزان‫ها …

اتاق روشنی که روزش می‫خوانند

• نوشته تونی کوشنر
• ترجمه خاطره کرد کریمی
• انتشارات بیدگل

در دو سال آخر حیات پرتلاطم جمهوری وایمار، اولین دولت دموکراتیک تاریخ آلمان، اگنس اگلینک، بازیگری میان سال، در خانه‫ای بزرگ در برلین زندگی می‫کند. شب سال نو است و خانه پر از مهمان، همه، از داشتن امنیت خوشحال‫ند و احساس می‫کند بهترین ایام زندگی‫شان را می‫گذرانند. اما این حس دوام چندانی ندارد؛ وحشت غلبه هیولای فاشیسم، این بار در هیات حزب تازه تأسیس ناسیونال سوسیالیست کارگران آلمان (نازی)، رفته رفته بر امید‌ها و دلخوشی‫ها سایه می‫اندازد و آینده پیش رو اغبار آلود می‫کند. نمایشنامه «اتاق روشنی که روزش می‫خوانند» برآمده از چنین وضعیتی است؛ نمایشنامه‫ای که آن را اقتباسی از نمایشنامه «ترس و نکبت رایش سوم» اثر برتولت برشت می‫دانند.

ماجرا در فاصله زمانی آلمان سال‫های ۱۹۳۲ و ۱۹۳۳ می‫گذرد؛ زمانی که هنوز تا آغاز جنگ جهانی دوم چند سال باقی مانده و کمتر کسی تصور می‫کند اصلا چنین جنگ ویرانگری در انتظار جهان باشد. برای همین صحنه ابتدای نمایشنامه «اتاق روشنی که …» به این شکل آغاز می‫شود. این نمایشنامه درباره گروه دوستانی است که در فروپاشی جمهوری و ایمار و برآمدن نظام هیتلر درگیر بوده‫اند. داستان در خانه بازیگر زن میانسان می‫گذرد، با پرش‫هایی به زندگی زن جوان دیگری در آمریکا پیش می‫رود و فضای آن سال‫ها را کامل پیش چشم می‫آورد.

چون بوی تلخ خوش کندر

• نوشته وحید کهندل
• (زندگی نامه فرهاد مهراد)
• انتشارات ماهی

کتاب «چون بوی تلخ خوش کندر» اثر وحید کهندل، زندگی نماه فرهاد مهراد، خواننده و موزیسین ایرانی است و آن طور که در کتاب گفته شده است، نویسنده در این اثر در پی گفتن از موسیقی و سبک کار‌های این خواننده نیست بلکه از سرگذشت و زندگی‫اش می‫گوید. پیش از این آثاری درباره زندگی این نوازنده منتشر شده بود، اما شکی در صحت آن‫ها بود و همین دلیلی شد تا کهندل دست به نگارش این کتاب بزند. نویسنده در این کتاب از کودکی فرهاد مهراد شروع می‫کند و زندگی‫اش را روایت می‫کند. بعد از آن هم به روایت حضور مهراد در گروه‫های مختلف موسیقی می‫پردازد؛ زمانی که آهنگ فیلم رضا موتوری، ساخته مسعود کیمیایی را خواند و در دیگری در زندگی‫اش گشوده شد. در بخشی از کتاب می‫خوانیم:

«درخشنده، خواهر فرهاد، تعریف می‫کند که فرهاد در دوران کودکی گربه بدحال کثیفی را درکوچه پیدا کرده و با خودش به خانه آورده بود. او اول یک دل سیر برای کربه گریه می‫کند و بعد به داروخانه می‫رود و برایش قطره چشم می‫خرد. هربار فرهاد به باغچه آقای ربوبی می‫رفت، به دقت مشغول تماشای مرغ وخروس‫ها و کندو‌های زنبور عسل می‫شد.»

شکارچی صفر

• نوشته پاسکال رز
• ترجمه راحله فاضلی
• انتشارات نیماژ

پاسکال رز، نویسنده و نمایشنامه نویس فرانسوی متولد ویتنام است. او اولین مجموعه داستانش را سال ۱۹۹۴ چاپ کرد و دو سال بعد با رمان «شکارچی صفر» برنده جایزه گنکور شد. رز بیش از ۱۵ رمان و مجموعه داستان در کارنامه‫اش دارد که مورد استقبال مخاطبان و منتقدان ادبیات قرار گرفته و به بسیاری از زبان‫های ترجمه شده‫اند. این رمان داستان زندگی لورا کارلسون را روایت می‫کند که پدرش در جنگ جهانی کشته شده، اما مرگ پدر تازه آغاز ورود «شکارچی صفر» به زندگی لورا بوده است. «شکارچی صفر» در واقع نام یک هواپیمای شکاری است که خلبانش عمداً خود را به نام حامل پدر لورا و سایر هم زمان آمریکایی‫اش کوبیده.

این خلبان‫های ژاپنی که کامیکازه نام داشتند، می‫دانستند که سرنوشتی جز مرگ در انتظارشان نیست و در سال‫های جنگ جهانی دوم کابوس آمریکایی‫ها بودند. اما در مورد لورا همه چیز فرق می‫کند و قصه کامیکازه جور دیگری رقم می‫خورد. شکارچی صفر به ظاهر سقوط کرده، اما هر روز صبح بر فراز آسمان محل زندگی لورا به پرواز در می‫آید و خلبانش وارد زندگی لورا می‫شود و به واسطه او جان می‫یابد. لورا و محبوبش برونو به سختی تلاش می‫کنند از پس این جدال ذهنی برآینده و رمان روایت این تقلا و چالش آن‫هاست.

کوه میان ما

• نوشته چارلز مارتین
• ترجمه زهرا امین کار
• انتشارات کوله پشتی

گاهی شرایطی پیش می‫آید که زندگی تان وابسته به یک غریبه می‫شود. در این صورت چه خواهید کرد؟ وقتی کولاک، دو غریبه را در سالت لیک سیتی زمین گیر می‫کند، آن‫ها با یکدیگر توافق می‫کنند که به طور مشترک هواپیمایی را کرایه کنند با این امید که به کمک آن به خانه بازگردند. بن پِین، جراحی مجرب است که از یک همایش باز می‫گردد و اشلی ناکس، نویسنده روزنامه است که قرار است چند روز دیگر ازدواج کند. اما زمانی که حادثه‫ای پیش بینی نشده رخ می‫دهد، خود را زخمی وگرفتار در بخشی مترو که از منطقه یوتا می‫یابند که کیلومتر‌ها به دور از هر گونه آبادی و تمدن واقع شده است.

بدون غذا و سرپناه وتنها با در اختیار داشتن تجهیزات کوهنوردی بن، به نظر می‫رسد شانس چندانی برای زنده ماندن ندارند؛ اما آن‌ها با تکیه بر یکدیگر پیوندی را رقم می‫زنند که خیلی زود به رابطه‫ای عمیق تبدیل می‫شود. اما با گذشت روز‌ها امیدشان برای نجات رنگ می‫بازد. دیگر نمی‌توانند با اطمینان، نجات خود را از این سرزمین دور افتاده متصور شوند. «کوه میان ما» ماجرایی جذاب است که مشتاقانه آن را تا انتها دنبال خواهید کرد چرا که این کتاب باور شما را به قدرت عشق دگرگون می‫کند.

تبر

• نوشته دانلد‫ای وست لیک
• ترجمه محمد حیاتی
• انتشارات نیلوفر

دانلدادوین وست لیک، از نویسندگان آثار کمیک – جنایی قرن بیستم آمریکا به شمار می‫رود که سال ۲۰۰۸ بدرود حیات گفت. او در طی شش دهه نگارش، آثار زیادی از خود به جا گذاشت؛ بیش از ۱۰۰ رمان علمی – تخیلی، جنایی، کمیک و همین طور آثار غیر داستانی که از شهرت ومحبوبیت زیادی بین کتاب خوان‫ها برخوردار است.

کتاب هایش را با اسامی مستعار مختلفی ازجمله ریچارد استارک، چاپ می‫کرد. یکی از شخصیت‫های مشهور رمان‫های وست لیک، پارکر نام دارد که دست مایه ساخت فیلم‫های بسیاری شده است. منتقدان شخصیت اصلی رمان «تبر» را نمونه مرد آمریکایی هزاره می‫دانند و او را در کنار هولدن کالفیلد و کاپیتان جان یوساریان قرار می‫دهند. جان بَنویل، رمان نویس مشهور و صاحب سبک ایرلندی، درجایی گفته است: «دو تن از بهترین نویسنده‫های قرن بیستم، ژرژ سیمنون و ریچارد استارک هستند که اسم واقعی‫اش دانلد وست‫لیک است، اگر اصلاً چیزی به نام اسم واقعی وجود داشته باشد.» ویلیام کریستول هم درباره او گفته است: «دانلد وست‫لیک، باید جایزه نوبل را ببرد. دیگر بس است ستایش از وقایع نویسان عصا قورت داده و وحشت زده و شبه ژرف اندیش وضعیت بشر. وست لیک زرنگ و باهوش و بامزه است – نویسنده‫ای پُرکار- و خیلی هم ژرف اندیش. ولی مگر داوران نوبل شوخ طبعی هم سرشان می‫شود؟ فکر نکنم.»

فروپاشی

• نوشته جرد دایموند
• ترجمه فریدون مجلسی
• انتشارات نشر نو

اگر کتاب «اسلحه، میکروب و فولاد» را خوانده باشید، با رویکرد جرد دایموند نسبت به موضوعات پژوهشی آشنایی دارید. این کتاب به شدت مورد تحسین منتقدان و مورخان قرار گرفت. دایموند اصولا سراغ موضوعاتی می‫رود که به نظر می‫رسد، صد‌ها کتاب درباره آن‫ها وجود دارد، ولی نحوه نگرش او به روایت‫های اینچنین تفاوت دارد و هر خواننده‫ای را به جهت دیدگاه خلاقانه‫اش به وجد می‫آورد در کتاب «فروپاشی» که با عنوان فرعی «چگونه جوامع راه فنا یا بقا را بر می‫گزینند» چاپ شده، به الگوی بنیادین فاجعه پرداخته است. در توضیح باید گفت، آسیب‫های زیست محیطی، تغییرات آب و هوایی، جهانی شدن، رشد سریع جمعیت و تصمیم‫های سیاسی نابخردانه همه عواملی بوده‫اند که در سراسر دنیا باعث فروپاشی جوامع شده اند، اما بعضی جوامع با چاره اندیشی‫های مناسب راه بقا را در پیش گرفتند.

جرد دایموند به یافتن الگوی بنیادین فاجعه می‫پردازد و با استفاده از رشته‫ای از روایت‫های فرهنگی- تاریخی جالب، نظریه‫ای فراگیر و جهانی ارائه می‫دهد. امروز مشکلاتی مشابه فراروی ماست و هم اکنون فاجعه گریبانگیر رواندا وهائیتی شده است و حتی چین و استرالیا سعی دارند با ابداع روش‫های نوین با آن به مقابله برخیزند. کتاب «فروپاشی» برنده جایزه پولیتزر بوده و خواننده را با عمق فاجعه‫ای که امروز جهان با آن دست و پنچه نرم می‫کند، آشنا می‫کند.

پنج آبتنی

• نوشته سایه اقتصادی نیا
• و مقالات دیگر درباره فروغ فرخزاد
• انتشارات مروارید

کتاب حاضر متشکل است از چند مقاله درباره شعر و شخصیت فروغ فرخزاد، نویسنده در مقاله مطول اصلی، «پنج آبتنی»، به چند صحنه آبتنی در ادبیات فارسی پرداخته: از آبتنی شیرین در «خسرو و شیرین» نظامی، تا آبتنی مارال در «کلیدر» و صحنه‫‌هایی از آبتنی در اشعار فریدون توللی، منوچهر آتشی و احمد شاملو. پس از جمع بندی اشتراکاتی که در روساخت تمام قطعات یاد شده وجود دارند، به شعر «آبتنی» فروغ رسیده و ژرف ساخت کاملا متفاوت و متمایز این قطعه را پیش چشم آورده است.

در مقاله «فروغ فرخزاد، اسطوره‫ای سترون»، در پی بیان و یافتن نقاط تمایز تأثیر عام و تأثیر خاص شعر فروغ است. در مقاله «زندگی نامه، بله یا نه؟»، درباره لزوم زندگی نامه نویسی، موانع وحد‌ها و حریم‫های آن سخن رفته است. در مقاله «چند کلمه درباره فروغ فروخزاد با فعالان حقوق زنان» به نقد چهره اجتماعی فروغ پرداخته. درمقابله «فروغ فرخزاد: شخصیتی دو قطبی؟» نشانه‫هایی از احتمال ابتلای فرخزاد به اختلال دو قطبی ارائه شده است. «رنج کامیار بودن» هم بر وجهی نسبتاً مغفول از زندگی فروغ تمرکز دارد: فروغ در مقام مادر. مقاله «افق روشن» هم درباره شعری از احمد شاملوست با همین عنوان، که شاملو آن را برای دلداری به پسر فروغ، کامیار شاپور، سروده است.

ردپای خدا

• نوشته مکسانس ون در مرش
• ترجمه نرگس کریمی
• انتشارات نیماژ

«ردپای خدا» نوشته مکسانس، جایزه معتبر گنکور را در سال ۱۹۳۶ از آن خود کرده. مکسانس ون در مرش، نویسنده این رمان، اهل فرانسه و متولد شهر «رو» بوده. او ادبیات و حقوق خوانده بود و اولین اثرش را سال ۱۹۳۲ منتشر کرد. ون در مرش یکی از بزرگترین نویسندگان واقع گرای ادبیات فرانسه به شمار می‫رود که با رمان هایش برنده جوایز ادبی معتبری شد؛ از جمله جایزه گنکور و جایزه بزرگ آکادمی فرانسه. رمان «رد پای خدا» داستان زندگی کارلینا، دختری روستایی را روایت می‫کند که در یک روستا در بلژیک، حوالی رودخانه لیس زندگی می‫کند.

طبیعتاً در چنین حال و هوایی، زندگی باید به کام این دختر روستایی شیرین باشد، اما کارلینا به ناچار با مردی خشن ازدواج می‫کند که مشکلات فراوانی برایش در پی دارد. بعد از مدتی، مصیبت‫ها دو چندان می‫شود، چون شوهرش به علت قاچاق به زندان می‫افتد. پس از این اتفاق کارلینا نزد شوهر خاله‫اش وان برگن دومیسین می‫رود که نویسنده معروفی است و در شهر آنت ورپ زندگی می‫کند. با اینکه کارلینا در منزل جدید با استقبال گردمی روبه رو شده، اما این اتفاق دیری نمی‌پاید و کارلینا دوباره ناچار می‫شود نزد شوهرش برگردد. این اتفاق ناخوشایند، داستان‫ها و قصه‫های دیگری به دنبال دارد که ماجرای «ردپای خدا» است.

جسارت رانندگی

• نوشته منال شریف
• ترجمه مریم سعادتمند بحری
• انتشارات مروارید

«جسارت رانندگی» روایتی تکان دهنده است از یک زن مسلمان سعودی؛ زنی معمولی که به سبب فرهنگ و تربیت خاص، تبدیل به یک افراط گرای مذهبی شد. او سال‫ها در اسارت این ایدئولوژی و تحت سلطه جامعه مردسالاری زندگی کرد که نتیجه‫اش ازدواجی ناموفق و عشقی شکست خورده بود. شکست او در زندگی به تنهایی و دوری از خانواده هم رسید و مصائبش چندبرابر شد. اما سال ۲۰۱۱ نقطه تلاش‫های او و دیگر زنان مبارز سعودی بود که رانندگی زنان در عربستان را در سال ۲۰۱۸ قانونی شد. «جسارت رانندگی» از این مسیر پر فراز و نشیب می‫گوید؛ از درد‌هایی آشنا و دلتنگی‫ها و گریه‫های شبانه، از ناگفته‫های جامعه سعودی و مشکلات زنان.

منال شریف از طرف تایم، فوربز، انجمن آزادی اسلو و دیگر رسانه‫ها و انجمن‫های بین المللی به شکل بسیار گسترده‫ای تمجید شد. تایم نام او رابین صد انسان تأثیرگذار دنیا قرار داد و جوایز بسیاری در این زمینه دریافت کرد. این کتاب تصویری تازه از جامعه عربستان و وضعیت نابسامان زنان در این جامعه نشان می‫دهد؛ جامعه‫ای که به شدت تحت تسلط ذهنیت مردسالار است و به زنان اجازه رشد خلاقیت‫هایشان را نمی‌دهد.

موفق ساز‌ها (پدیده‫‌ها چگونه محبوب می‫شوند؟)

• نوشته درک تامسون
• ترجمه سینا بحیرایی
• انتشارات مهرگان خرد

کتاب «موفق سازها» از پرفروش‌ترین کتاب‫های سال ۲۰۱۹ به انتخاب نیویورک تایمز بوده. در معرفی این کتاب باید گفت، معدود کار‌ها و ایده‫هایی وجود دارد که در بین فرهنگ عامه و رسانه‫ها به محبوبیت فوق العاده و موفقیت تجاری قابل توجهی دست یافته‫اند و در این کتاب علت این محبوبیت بررسی می‫شو. در واقع «موفق سازها» بر این نظریه استوار شده است که اگرچه به نظر می‫رسد آهنگ‫ها، برنامه‫های تلویزیونی، فیلم‫های پر هزینه، شوخی‫های اینترنتی و برنامه‫های درجه یک ناگهان و آنی به موفقیت رسیده‫اند، ولی حتی این آشفته بازار فرهنگی هم تحت سلطه قوانین مشخصی قرار دارد؛ روان‫شناسی اینکه چرا بعضی مردم از بعضی چیز‌ها خوششان می‫آید، شبکه‫های اجتماعی‫ای که این ایده‫ها از طریق آن‫ها گسترش می‫یابند و جنبه‫های اقتصادی بازار‌های فرهنگی، همه و همه، در این موضوع دخیل هستند.

در واقع نقشه‫ای وجود دارد که به واسطه آن مردم به مهندسی موفقیت یکاثر می‫پردازند و به همین ترتیب، نقشه‫ای هم برای بقیه مردم وجود دارد که به واسطه آن می‫توانند متوجه شوند چه موقع فرآیند مهندسی محبوبیت یک اثر صورت گرفته است. این کتاب اساساً دو پرسش مهم را مطرح میکند: اول اینکه راز آفرینش محصولاتی که مردم در گستره فرهنگ دوست دارند، چیست؟ و دوم اینکه چرا در این بازار بعضی محصولات شکست می‫خورند و بعضی به محبوبیت می‫رسند؟

هوم بادی

• نوشته تونی کوشنر
• ترجمه خاطره کرد کریمی
• انتشارات بیدگل

تونی کوشنر، با نام کامل آنتونی روبرت کوشنر، متولد ۱۹۵۶ نیویورک است. نمایشنامه نویسی را در ده هشتاد میلادی آغاز کرد و از همان ابتدا از تئاتر اپیک برشت و رئالیسم آمریکایی تأثیر بسیاری گرفت. امید به احیای تئاتر اپیک، کوشنر را واداشت اشکال پیشین را با علایق پست مدرنیستی خود درهم آمیزد و ترکیبی حاصل کند که می‫توان نام «تاریخ نگاری در اماتیک» بر آن گذاشت. در نمایشنامه «هوم بادی» کوشنر می‫کوشد تا از خلال تک گویی گنگ و پر افت و خیر هوم بادی، زنی در آستانه فروپاشی عصبی را نشان بدهد؛ زنی که باور دارد «همه تماس‫های جسمانی، تباه می‫کنند».

در این نمایشنامه تاریخ کشوری مرور می‫شود که از بدو تأسیس گرفتار آشوب و بلا و تعصب بوده؛ افغانستان. صحبت از این کشور ابزاری می‫شود برای طرح احتمال ناپدید شدن خود این زن؛ گریز از روابط عذاب آور خانوادگی اش؛ گریز از زبانی که هم او را بیان و هم منزوی‫اش می‫کند. او را می‫بینیم که آشپزخانه خانه انگلیسی‫اش را ترک می‫کند و به جهان افغانستان قدم می‫گذارد.

ردش را در خیابان‫های کابل گم می‫کنیم و بعد، می‫مانیم با همسر و دخترش که، چون ما، پی او به افغانستان آمده ان. پیدا کردن این زن غربی که در افغانستان گم شده، ما را به مواجهه با تمام باور‌هایی می‫کشاند که جامعه افغانستان را شکل می‫دهند.

حیف که حرف نمی‌زنند

• نوشته جمیز هری یت
• ترجمه سیروس قهرمانی
• انتشارات مروارید

رمان‫ها و داستان‫های طنز همیشه پرطرفدار بوده‫اند، اما مشکل اینجاست که گاهی رد فرهنگ‫های مختلفی در آن‫ها وجود دارد که طنز به بسترشان گره خورده. به همین دلیل مخاطبان بعضی زبان‫ها شاید نتوانند با بضی اثار طنز کشور‌های دیگر ارتباط برقرار کنند. با این حال گاهی هم پیش آمده، نویسنده طنز طوری به موضوعات پرداخته و سوژه‫ها را از دریچه‫ای رصد کرده که توانسته بسیاری از خوانندگان را با خود همراه کند. هر چند چنین چیزی گاهی شاید غیرممکن به نظر برسد، اما نمونه‫های آن در ادبیات کم نیست؛ از جمله می‫توان به رمان «شوایک» اشاره کرد که با طنزی ظریف، مفاهیمی مهم را ارائه می‫هد.

در ادبیات معاصر این روز‌ها هم اگر ترجمه آثار دیوید سداریس، نویسنده طنز آمریکایی را خوانده باشید، قطعا متوجه خواهید شد که چه خلاقانه و جهان شمول نوشته شده اند. رمان «حیف که حرف نمی‌زنند» هم از همین قبیل متن هاست. نویسنده و دامپزشک انگلیسی، جمیز هری یت، تجربه خود در درمان دام‫ها را با زبانی چنان شیرین بازآفریده که خواننده را در دنیای خودش غرق کرده و لحظه‫هایی بسیار لذت بخش فراهم می‫کند. بخش نقد کتاب نیویورک تایمز عنوان شادترین کتاب سال را به این رمان داده و مجلات معتبر هنری به اتفاق آن را ستوده‫اند.

سه زن توانمند

• نوشته ماری اندیای
• ترجمه مرضیه کردبچه
• انتشارات نیماژ

ماری اندیای، نویسنده و نمایشنامه نویس فرانسوی و متولید پیتیویر در جنوب پاریس است. او سال ۲۰۰۱ با رمان «رزی کارپ» برنده جایزه فمینا شد و سال ۲۰۰۳، مهمترین نمایشنامه اش، «بابا باید غذا بخورد» در کمدی فرانسوی را روی صحنه برد و جایزه «استعداد تازه نمایشنامه نویسی» را به خود اختصاص داد. سال ۲۰۰۹ هم با رمان «سه زن توانمند» اولین زن سیاه پوستی بود که برنده مهمترین جایزه ادبی فرانسه، گنکور، می‫شد. او در رمان «سه زن توانمند» روایت‫های مختلفی را از سه زن ارائه می‫دهد که هر کدام قرار است، کلیت جهانی از رابطه این زنان با دنیای پیرامون را در نظر خواننده ترسیم کنند.

رمان «سه زن توانمند» در واقع شامل روایت مستقل سه زن است: نورا، فانتا، کادی. هر کدام از این زن‫ها به شیوه خود، سرنوشت‫شان را میان فرانسه و داکار پی می‫گیرند و با وجود همه ترس‫ها و تردید‌ها و نگرانی ها، در برابر آنچه شرایط تحقیرآمیز زندگی بر آن‫ها تحمیل می‫کند، برای حفظ شرافت‫شان می‫جنگند. ماری اندیای به جهت اینکه خود اولین زن سیاه پوستی بود که جایزه گنکور را برد، به خوبی با تحقیر‌هایی که بر این قشر از زنان جهان تحمیل شده، آشنایی دارد و در رمان خود نیز قدرتمندانه توانسته تصویر اصلی فاجعه را نشان بدهد.

اسطوره کاوی عشق در فرهنگ ایرانی

• نوشته دکتر بهمن نامور مطلق
• انتشارات سخن

جهان یکی از بحرانی‌ترین دوران خود را در زمینه روابط عاطفی سپری می‫کند. این وضعیت جنبه جهانی دارد و یکی از جلوه‫های جهانی شدن است. امروزه بسیاری از روشنفکران در سراسر جهان به چرایی این وضعیت و چگونگی اصلاح آن می‫اندیشند. ادب فارسی که یکی از غنی‌ترین ادبیات جهانی محسوب می‫گردد، هنوز از توان لازم برای ایفای چنین نقشی برخوردار است.

اگر اشعار و داستان‫های فارسی به طور جدی مورد تامل و توجه قرار گیرند، می‫توانند تجربیات جامعه ایرانی را به انسل امروز منتقل نمایند. به عبارت دیگر، ادبیات و شعر فارسی نه فقط بهترین گزارش از وضعیت و حال ایرانی هاست، بلکه در دل خود پند‌ها و آموزه‫های بسیاری را نیز نهفته دارد که برخی از آن‌ها هنوز موثر و کارآمدند و این کتاب نیز برپایه چنین نگرشی طراحی شد وشکل گرفت. در کتاب «اسطوره کاوی عشق …» تلاش شده که بخشی مهم از تجربیات روایی ادبیات فارسی در خصص عشق ارائه شود.

معیار اصلی انتخاب اسطوره‫های عشق در ادب فارسی، نیاز‌های کنونی جامعه بوده اند. به عبارت دیگر، منظور گردآوری مجموعه‫ای از روایت‫های عاشقانه در فرهنگ ایرانی نبود، بلکه هدفی ضروری‌تر وجود داشت و آن هم پرداختن به مصائب و مسائل روز با کمک اسطوره‫های بومی بوده است.

ترس (ترامپ در کاخ سفید)

• نوشته باب وودوارد
• ترجمه کیوان سپهری
• انتشارات نحل

بعد از به قدرت رسیدن ترامپ در آمریکا، مقالات افشاگرانه زیادی درباره او منتشر شد؛ مقالاتی که اتفاقاً بعضی از آن‌ها جنجال برانگیز بود و رئیس‌جمهور آمریکا را با چالش‌های جدی مواجه کرد. به موازات این مقالات، کتاب‌های هم منتشر شده‫اند که مردم جهان را با چهره واقعی ترامپ بیشتر آشنا می‫کردند؛ از جمله کتاب «آتش و خشم» که در ایران هم با ترجمه‫های مختلف منتشر شد و سر و صدای زیادی هم در بازار کتاب جهان به راه انداخت.

اما درباره کتاب «ترس؛ ترامپ در کاخ سفید» باید گفت باب وودوارد، نویسنده این کتاب، از زمان نیکسون تا اوباما گزارش‫های معتبری را از روسای جمهور آمریکا ارائه داده است. او در این کتاب، ترس و هراس را با جزئیات بی سابقه‫ای از دنیای درون کاخ سفید روایت می‫کند. همچنین درباره دونالد ترامپ و چگونگی تصمیم گیری هایش در مورد سیاست خارجه و مسائل داخلی ایالات متحده گزارش می‫دهد. وودوارد با استفاده از ساعت‫ها مصاحبه با منابع معتبرو همچنین خاطرات شخصی افراد در کنار مستندات دیگر، این کتاب را گردآوری کرده است.

«ترس» در واقع اولین کتابی است که با جزئیاتی تکان دهنده از دنیای درون کاخ سفید، سال اول یک رئیس جمهور در ایالات متحده را روایت می‫کند.

شغل پدر

• نوشته سزژ شالاندون
• ترجمه مهستی بحرینی
• انتشارات نیلوفر

‏سزژ شالاندون، نویسنده فرانسوی در رمان «شغل پدر «شهامت به خرج داده و قصه کودکی و پدر خودش را افشا می‌کند. داستان از زبان امیل شصت و چند ساله‫ای روایت می‫شود که در مراسم سرد و بی روح خاکسپاری پدرش حاضر شده و قصه‌اش را در پس زمینه ه‫ای تاریخی و سیاسی تعریف می‌کند. پدر ایمیل مردی همه کاره و در واقع هیچ کاره بوده؛ او ادعا می‌کرد کشیش، چترباز، مامور مخفی و دروازه بان و … است، اما تا صفحه پایانی کتاب و پیش از آخرین غافلگیری هم مشخص نمی‌شود که هویت واقعی‫اش چیست.

از لحاظ روانشناسی مردی مبتلا به پارانویا ست؛ مردی که حتی نمی‌تواند به خانواده‌اش اعتماد کند، خود را درگیر جریانات آنارشیستی میکند و تنها فکرش کشتن ژنرال دوگل است. از سویی امیل که در رویا‌های کودکی خود غوطه‫ور است، خود را در برابر پدری مبتلا به پارانویا و هیستری، درگیر اختلالات شدید هذیانی و به شدت سخت گیر می‫یابد.

آنچه پدر امیل به دنیای کوچک و معصوم او وارد می‫کند، تجاوز‫ای بی رحمانه به ساحت مقدس کودکی است؛ چرا که کودک ده ساله را اجیر آرزو‌ها و امیال سیاسی خود می‫کند. امین در کودکی خود به جهت تصاویری که پدر از جهان بیرون در ذهنش ساخته، دیگر نمی‌داند واقعیت چیست و آن را با جهان برساخته پدرش اشتباه گرفته است.

تسویه حساب

• نوشته ریچارد استارک
• ترجمه علی عباس آبادی
• انتشارات کتابسرای تندیس

مجموعه «پارکر» اثر ریچارد استارک (نام مستعار دانلد‫ای وست لیک) نویسنده آمریکایی است که سه بار موفق به دریافت جایزه ادگار شده. «پارکر» که اسم کوچکش هیچ وقت در طول مجموعه آشکار نمی‌شود، تبهکاری بی رحم است که غیر از مهارت و حرفه‌ای گری تقریباً هیچ خصلت خوبی در وجودش نیست؛ شخصیتی بی عاطفه و سنگدل که برای به دست آوردن چیزی که می‫خواهد، حاضر است دست به کشتن بزند. از طرفی هم یک اصل اخلاقی دارد؛ هیچ وقت به تبهکاران حرفه‫ای دیگری که با او همکاری می‌کنند، خیانت نمی‌کند. البته این قاعده همیشه هم پایدار نیست و پارکر گاهی حتی پا روی این قانون خود ساخته هم می‫گذارد، آن هم در شرایطی که آن‌ها سعی می‫کنند به او خیانت کنند. اگر چنین چیزی پیش بیاید، پارک بی درنگ انتقام سختی می‫گیرد. در واقع در دنیای تاریک و سیاه او، دایره‫ای تعریف شده است که او با وجود تمام شقاوت ها، خارج از این دایره حرکت نمی‌کند؛ دایره‫ای به نام اعتماد.

«تسویه حساب» اولین کتاب از مجموعه «پارکر» است که به تازگی از سوی انتشارات کتابسرای تندیس چاپ شده؛ جلد‌های دیگر این مجموعه هم با عنوان «تغییر چهره» و «اکیپ» منتشر شده‫اند که هر کدام داستان‫هایی مجزا از این مجموعه هستند.

نبرد

• نوشته پاتریک رامبو
• ترجمه قاسم صنعوی
• انتشارات نیماژ

اگر با ترجمه‌های مترجم پیشکسوت، قاسم صنعوی آشنایی داشته باشید، بدون شک به ترجمه این رمان هم اعتماد خواهید داشت. به خصوص که صنعوی سراغ نویسنده‫ای رفته است که در ایران پیش از او کسی آثارش را ترجمه نکرده. البته این کتاب جزو چهار رمانی است که انتشارات نیماژ به عنوان برندگان جایزه گنکور منتشر کرده؛ «شکارچی صفر»، «توانمند»، «ردپای خدا» و «نبرد».

اما درباره نویسنده این رمان باید گفت پاتریک رامبو، نویسنده فرانسوی و متولد نویی سورسن، در دانشگاه نانت است. او ادبیات مدرن خواند و قبل از نوشتن رمان هایش، سال‌ها به روزنامه‌نگاری پرداخت. او در چهار کتاب با عنوان‫های «نبرد»، «برف می‌بارید»، «غایب» و «گربه‫های چکمه پوش» رویداد‌های تاریخی مربوط به دوران ناپلئون را به نحوی رمان گونه نقل می‌کند و در هر یک از آن‌ها شخصیتی ثانوی می‫آفریند تا بتواند ناپلئون و نزدیکانش را نشان دهد. سال ۱۹۹۷ رمان «نبرد» علاوه بر جایزه گنکور، برنده جایزه بزرگ رمان آکادمی فرانسه هم شد و «نبرد» به نوعی مهم‌ترین اثر پاتریک رامبو به شمار می‌رود. شاید سطر نخست رمان تا حدی نشان دهد با چه اثر تاثیرگذاری روبرو هستیم:

«ناپلئون بی‌درنگ بود، پوست تقریبا شفاف، چهره صاف و عاری از احساس مجسمه‌ی ناتمام را داشت.»